Poezja, wyobraźnia, Śląsk

Książka ukazuje spotkanie poety z czytelnikiem i wytworzone przez nich światy poetyckie. Można odnaleźć w niej interpretacje wierszy twórców związanych swoją biografią z Górnym Śląskiem i Zagłębiem Dąbrowskim. Łączy ich nie tylko podobne doświadczenie miejsca, ale także wspólne tematy: tęsknota za „małą ojczyzną”, rodzinnym spokojem, domem (Florian Śmieja, Jan Darowski, Stanisław Horak, Tadeusz Różewicz), szczere […]

Stanisław Baczyński: „Propozycje. Nowa kultura – nowa cywilizacja”

Maszynopis niedokończonej rozprawy Stanisława Baczyńskiego został odnaleziony w archiwum pisarza przechowywanym w zbiorach Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie. Praca, diagnozująca stan cywilizacji i kultury europejskiej po pierwszej wojnie światowej, powstawała w drugiej połowie lat dwudziestych ubiegłego wieku. Autor nie tylko odniósł się w niej polemicznie do współczesnych mu ideologii (faszyzm, komunizm, nacjonalizm, ale też […]

Światy poetyckie Barbary Gruszki-Zych

Barbara Gruszka-Zych, autorka ponad dwudziestu tomików poetyckich i książek reportażowych, zadebiutowała w roku 1989 arkuszem Napić się pierwszej wody. Od tego czasu mocno wpisała się swoją liryką nie tylko w pejzaż literacki na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim, ale równie intensywnie zaznaczyła swoją obecność w przestrzeni ogólnopolskiej. Chętnie wydawana, jest również tłumaczona na języki obce, […]

Światy poetyckie Stanisława Horaka

Do książki o Stanisławie Horaku (poecie) zabieraliśmy się z przekonaniem, że niezależnie od pokręconych losów biografii, istnieje jeszcze prosta droga poezji. Bez wątpienia autor Czerwonej latarni należy do najwyrazistszych postaci śląskiego środowiska literackiego po II wojnie światowej. Pozostawił wiele utworów, które zaskakują swoją głębią, celnością metafory, bogactwem odwołań i – co może najważniejsze – przenikliwością sądu. Sądu […]

Światy poetyckie Genowefy Jakubowskiej-Fijałkowskiej

Krytyczny dyskurs na temat poezji kobiet chcemy rozpocząć od autorki, której nazwisko jest wprawdzie znane czytelnikom, lecz która jeszcze nie doczekała się szerszego omówienia swojej twórczości. Początki jej drogi poetyckiej związane są z wrocławską „Odrą” i Tymoteuszem Karpowiczem, jest autorką dziewięciu książek poetyckich, trzech wyborów wierszy (w tym dwóch w językach obcych), jednej antologii. W […]

Blask arcydzieł

Wybór esejów prof. Jerzego Paszka publikowanych w miesięczniku „Śląsk” w cyklu „Blask arcydzieł”.

Światy poetyckie Floriana Śmiei

Publikacja obecna różni się od wcześniejszych w tej serii. Dotąd Światy poetyckie były rezultatem nowych lektur dorobku twórcy związanego z Górnym Śląskiem lub Zagłębiem Dąbrowskim. Lektury te w części przedstawiano na konferencjach naukowych, w części natomiast pisano specjalnie do tomu. Tym razem odstąpiliśmy od tej zasady. Śmierć Floriana Śmiei, który zawsze identyfikował się z miejscem swojego urodzenia, choć od trzech ćwierćwieczy przebywał […]

O szczęściu. Konteksty radosne

Monografia jest efektem badawczego namysłu nad radosnym aspektem szczęścia, wynikiem poszukiwania przeciwwagi dla estetyki tragedii, cierpienia, smutku, dla ugruntowanej we współczesnych badaniach nad kulturą pozycji melancholii. Autorzy, zbliżając się do bieguna radości, czytają literaturę, tropiąc szczęście w grozie gór (Elżbieta Dutka), w niepewności jutra (Paulina Czernek), w nieszczęściu (Marek Bernacki), w trudach życia (Beata Mytych-Forajter), […]

Światy poetyckie Edwarda Zymana

Rzadko zdarza się, by po trzydziestu pięciu latach nieobecności w środowisku macierzystym, wciąż pamiętało ono osobę, która je współtworzyła. O Edwardzie Zymanie stale się na Górnym Śląsku mówi, a jego zamieszkanie w Mississaudze jest traktowane podobnie jak osiedlenie w Tarnowskich Górach, skąd samochodem można płynnie się przemieścić różnymi drogami, ale autobusem już gorzej. Zyman wrósł […]

Światy poetyckie Jerzego Lucjana Woźniaka

Artur Daniel Liskowacki napisał, że wiersze Jerzego Lucjana Woźniaka wpisują się w dwa porządki: wewnętrzny (liryka „opowiadająca o życiu i śmierci oraz spajającej je miłości”) i przestrzenny („wędrówka w pejzażu realnym, lecz i metafizycznym”). Rzeczywiście: twórczość Woźniaka wyraźnie pokazuje, jak ważne są dla niego dwa wielkie tematy: natury i egzystencji. Określają one charakter tej poezji jako rodzącej się na styku sił odwiecznych, […]